Algemeen

AI-interviewers winnen prijzen, de praktijk blijft achter

AI-interviewers winnen prijzen en overnames, maar vrijwel geen organisatie zet het geautomatiseerde gesprek al echt in. Wat betekent dat voor u?

Redactie

22 september 2026

6 min leestijd

AI-interviewers winnen prijzen, de praktijk blijft achter

AI-interviewers staan dit najaar in de etalage van vrijwel elke grote leverancier van recruitmenttechnologie. Prijzen, overnames en congresdemo's volgen elkaar in hoog tempo op. Wie die aankondigingen naast het beschikbare onderzoek legt, ziet een opvallend verschil tussen wat de markt aanbiedt en wat organisaties op dit moment daadwerkelijk gebruiken. Voor wie de komende maanden een keuze moet maken, is juist dat verschil de bruikbaarste informatie.

Wat er de afgelopen weken is aangekondigd

Eightfold maakte op 15 september 2026 bekend dat het product AI Interviewer door vakblad HR Executive is uitgeroepen tot Top HR Product of the Year 2026, een lijst van veertien producten. In dezelfde aankondiging beschrijft Eightfold wat het product doet. Het kan screeningsgesprekken, functiegerichte gesprekken, codeeropdrachten en taaltoetsen afnemen en die samenvoegen tot één beoordeling. Eightfold noemt daarbij identiteitsverificatie en fraudedetectie als onderdeel van het product, en stelt dat het model is opgebouwd uit gegevens over 1,6 miljard loopbaanpatronen en 1,6 miljoen vaardigheden. Die aantallen zijn een opgave van de leverancier zelf en zijn niet onafhankelijk geverifieerd. Het product wordt getoond op HR Tech 2026, dat van 20 tot en met 22 oktober in Las Vegas plaatsvindt.

Eén prijs is op zichzelf geen nieuws voor een Nederlandse HR-afdeling. Interessanter is wat de prijs markeert. Het geautomatiseerde sollicitatiegesprek is in korte tijd van een losse functie binnen een chatbot uitgegroeid tot een zelfstandige productcategorie waarop leveranciers elkaar beconcurreren.

De markt koopt zich in op het gesprek

Die verschuiving is ook terug te zien in overnames. HireVue nam in maart 2026 de technologie van Hireguide over en zette daar als eerste product een spraakgestuurde AI Interviewer op, bedoeld om kandidaten eerder in het proces te kwalificeren. In het persbericht daarover zegt HireVue-topman Jeremy Friedman dat het bedrijf begint waar het probleem het grootst is, namelijk het onderscheiden van kandidaten die het werk echt kunnen van cv's die met AI zijn opgepoetst. HireVue meldt in datzelfde bericht meer dan 1.150 klanten en tachtig miljoen afgenomen video-interviews.

Phenom nam in april 2026 assessmentbedrijf Plum over, de tweede overname in tien weken tijd. De motivering was vergelijkbaar. Phenom verwijst naar een verwachting van Gartner dat in 2028 één op de vier kandidaatprofielen vals zal zijn, en positioneert psychometrisch onderzoek als manier om vast te stellen wat AI niet kan nabootsen. Op 2 september 2026 kondigde Phenom aan dit najaar onder meer een Voice Screening Agent en een Fraud Detection Agent te laten testen op een reeks congressen.

Twee bewegingen lopen hier gelijk op. Het gesprek wordt geautomatiseerd, en tegelijk investeren dezelfde leveranciers in technologie die moet vaststellen of de kandidaat aan de andere kant wel echt is. Dat is geen toeval. Automatisering van de eerste gespreksronde verlaagt de drempel om te solliciteren, ook voor kandidaten die het proces met AI te slim af willen zijn. De oplossing en het probleem komen uit dezelfde beweging voort.

In de praktijk gebeurt er nog bijna niets

Tegenover dat aanbod staat een nuchter beeld van het gebruik. Aptitude Research publiceerde op 8 mei 2026 het onderzoek State of Hiring Automation 2026, gebaseerd op ruim driehonderd organisaties en meer dan tweehonderd geanalyseerde sollicitatietrajecten. Daaruit komt naar voren dat één procent van de onderzochte organisaties spraakgestuurde screeningsagents inzet. Zeven procent plant gesprekken automatisch in tijdens het sollicitatieproces, en 94 procent doet dat dus niet. De gemiddelde automatiseringsgraad na het moment van solliciteren komt uit op 21 procent, tegenover 62 procent in de fase daarvoor, waarin het vooral om vindbaarheid en het aantrekken van kandidaten gaat.

Bij dit onderzoek past één kanttekening. Het is uitgevoerd samen met Phenom, een leverancier die zelf producten in deze categorie verkoopt. Dat maakt de cijfers niet onbruikbaar, maar het is wel reden om de conclusies te lezen als een onderbouwing van een marktverhaal en niet als een neutraal marktoverzicht.

De richting sluit wel aan bij eerder werk van hetzelfde bureau. In november 2025 stelde Aptitude Research vast dat 62 procent van de werkgevers AI ergens in het wervingsproces gebruikt, maar dat 44 procent dat doet in hooguit een kwart van dat proces. Tien procent zet AI in bij de uiteindelijke aannamebeslissing en 85 procent van de recruiters houdt die beslissing uitdrukkelijk bij zichzelf. Als grootste rem noemt het bureau gebrek aan transparantie over hoe de systemen tot een uitkomst komen.

Waarom het woord agent voorzichtigheid verdient

In het bericht van 2 september citeert Phenom een schatting van Gartner dat van de duizenden aanbieders die zich met agentic AI in de markt zetten er ongeveer 130 werkelijk over die functionaliteit beschikken. Dat cijfer komt via een leverancier naar buiten en verdient daarom extra terughoudendheid, maar het is wel bruikbaar als waarschuwing. De term AI-interviewer dekt op dit moment zeer verschillende producten. Een vragenlijst die per chat wordt afgenomen en automatisch wordt gescoord, is iets anders dan een spraakmodel dat doorvraagt op een antwoord. Beide worden verkocht onder dezelfde noemer.

Wat betekent dit voor uw organisatie

Voor Nederlandse HR-teams zijn vooral de volgende punten van belang.

Vraag leveranciers niet naar prijzen en awards, maar naar gebruikscijfers. Hoeveel van hun klanten laten de AI-interviewer daadwerkelijk gesprekken afnemen, in welke functiegroepen, en hoeveel kandidaten doorlopen dat per maand. Gezien de lage gebruikspercentages in het onderzoek van Aptitude Research is dat een vraag die het kaf van het koren scheidt.

Vraag door op de taal. Vrijwel alle genoemde cijfers en referenties komen uit de Verenigde Staten. Een spraakmodel dat in het Engels betrouwbaar doorvraagt, doet dat niet automatisch even goed in het Nederlands, laat staan bij kandidaten die Nederlands als tweede taal spreken. Vraag om referenties uit dezelfde taal en dezelfde arbeidsmarkt.

Behandel identiteitsverificatie en fraudedetectie als een apart onderwerp. Deze functies worden meegeleverd in hetzelfde pakket, maar ze verwerken andere persoonsgegevens en vragen om een eigen afweging en eigen afspraken met de leverancier.

Begin bij de stappen waar de winst het zekerst is. Het onderzoek laat zien dat zelfs het automatisch inplannen van gesprekken bij de overgrote meerderheid nog niet is geregeld. Dat levert meestal sneller en aantoonbaarder resultaat op dan het automatiseren van het gesprek zelf. Op ons overzicht van aanbieders kunt u zien welke leveranciers zich op welke stap richten.

Houd de beoordeling en de beslissing gescheiden. Ook de leveranciers zelf presenteren hun producten als hulpmiddel bij kwalificatie, niet als beslisser. Leg vast wie de uitkomst beoordeelt en op welke gronden een uitkomst kan worden overruled.

Conclusie

De categorie AI-interviewers is dit najaar volwassen geworden in het aanbod, niet in het gebruik. Leveranciers kopen technologie bij, winnen prijzen en demonstreren agents op congressen, terwijl het beschikbare onderzoek laat zien dat vrijwel geen enkele organisatie het geautomatiseerde gesprek al structureel inzet. Dat is geen reden om de ontwikkeling te negeren, maar wel om de komende maanden scherpe vragen te stellen en te beginnen bij de stappen die zich eenvoudiger laten meten.